“Bewegen is voor mij zelfzorg in de puurste vorm”
Op haar 8e kreeg Esther Vergeer een dwarslaesie, op haar 24e was ze de beste rolstoeltennisster ter wereld. Nu, op haar 44e, heeft ze een eigen foundation en is ze chef de mission van TeamNL. Een gesprek over luisteren naar je lijf en de moed om daarnaar te handelen.
Bio van Esther Vergeer
Het is maandagochtend als we Esther spreken. De afgelopen maanden was ze chef de mission bij de Paralympische Winterspelen in Milaan én druk als toernooidirecteur van het ABN AMRO-toernooi. Haar zelfzorg stond op een lager pitje door alle hectiek.
Tijd om het goed te maken met jezelf?
“Ja, want door alle drukte zorgde ik een tijdje niet goed genoeg voor mezelf. Ik bewoog minder en lette niet goed op voeding. Maar nu sta ik er weer. Deze week wil ik 5 keer krachttraining doen, 2 keer tennissen en veel naar buiten. Ik ga eindelijk naar de fysio voor mijn schouder, dat heb ik echt te lang verwaarloosd. En ik ga naar mijn ouders toe. Aandacht voor je dierbaren, ook dat is zelfzorg.”
Zelfzorg is een ruim begrip. Wat betekent het voor jou?
“Bewust zijn van de waarde van jezelf, je lijf en van je hoofd. Weten hoe je naar je lichaam luistert. Welke signalen geeft het? En dan de verantwoordelijkheid durven nemen om in actie te komen. We leren al vroeg om te handelen naar wat de omgeving van ons verwacht. Ben ik moe en mag ik daaraan toegeven? Heb ik pijn, of valt het wel mee? Die combinatie van luisteren én handelen, die is voor veel mensen lastig.”
Hoe zorgde je voor jezelf in je jaren als nummer één van de wereld?
“Een heel medisch team keek mee: bloedwaarden, gewicht, slaapdata. Dat moet ook, want als je onvoldoende voor jezelf zorgt, kun je nooit het maximale van je lijf vergen. Zeker met een dwarslaesie, waarbij je te maken hebt met drukplekken, blaasproblemen en temperatuurregulatie. Mijn medisch team, inclusief een apotheker, dacht mee over medicijnen, crèmes en andere oplossingen.”
“Zodra je begint met bewegen, merk je dat je lijf je beloont.”
Als chef de mission van TeamNL zorgt Esther sinds 2018 voor de faciliteiten en een veilig sportklimaat op de Paralympische Spelen. Ook is ze het aanspreekpunt voor sporters.
Wat betekent die rol als het over zelfzorg van sporters gaat?
“Als chef ben je een onpartijdige luisteraar. Wat heeft iemand nodig? En wat kunnen wij bieden? Dat gaat over goede bedden en goed eten, maar net zo goed over een veilige plek om kwetsbaar te mogen zijn. Ik herinner me heel mooie gesprekken. Bijvoorbeeld over de vraag: als ik straks mijn racket of ski’s wegleg, wie ben ik dan? Je hoofd verdient net zoveel aandacht als je lijf.”
Na je topsportjaren kreeg je borstkanker, 4 maanden na de geboorte van je dochter. Het liep goed af, maar je weet hoe het is als je wereld opeens op z’n kop staat. Welk advies heb je voor anderen die dat meemaken?
“Beweeg en ga naar buiten. Sleep jezelf van de bank, ook al is het maar één rondje. Het doet zoveel voor je lijf en je hoofd. Deze overtuiging is ook de basis van de Esther Vergeer Foundation. Via sportpoli’s in alle Nederlandse academische kinderziekenhuizen helpen we kinderen met een beperking of chronische aandoening om structureel te sporten. Want sporten zorgt voor een gezonder lijf en meer vertrouwen in kracht en kunnen. En dat heeft ieder mens nodig.”
Nemen ziekenhuizen sport serieus als onderdeel van herstel?
“Steeds meer! Artsen zeggen: ‘Wij kunnen medisch gezien heel veel, maar als het kind naar huis gaat, moet het zijn leven oppakken.’ Bewegen hoort daarbij. Het is zelfzorg in de puurste vorm, zowel fysiek als mentaal. En dus is het fantastisch dat de sportpoli’s van de Esther Vergeer Foundation in alle academische kinderziekenhuizen onderdeel zijn van het zorgpad. Daar krijgen kinderen met een lichamelijke beperking of chronische aandoening en hun ouders direct begeleiding naar een passende sport in de buurt.”
Als je één ding mag meegeven over zelfzorg, wat is het?
“Je moet zo ontzettend je eigen handschoen oppakken. Niemand doet het voor je. Maar het mooie is: zodra je begint – met bewegen, met naar buiten gaan, met luisteren naar signalen – merk je dat je lijf je beloont.”
